Kaynak Verimine Etki Eden 6 Önemli Faktör

Tüm çeliklerde olması gerektiği gibi kaynak bölgesinin temiz olması kaynağı olası birçok hatadan korumaktadır. Kaynak yapılacak bölgede nem, yağ, pas ve boya olmamasına dikkat edilmelidir. Kaynağın verimine etki eden faktörler aşağıda açıklanmıştır.

1- Koruyucu Gaz: Koruyucu gaz kullanımı; kaynak dikişi kalitesinin daha iyi olmasında, en az sıçrantı ile kontrolü kolay ve hızlı kaynak uygulamalarında, arkın kararlılığının sağlanmasında, zamandan ve işçilik maliyetlerinde  önemli bir rol oynamaktadır. İyi bir kaynak dikişi için; gazın belirtilen spesifikasyonlarda olması, kaynak yapılacak malzemenin cinsi, kalınlığı ve kaynak metoduna uygun gaz seçilmesi, kaynak ağızlarının ve pozisyonunun iyi ayarlanması, uygun telin kullanılması, kaynak ekipmanının düzgün çalışması, kaynak parametrelerinin doğru ayarlanması ve kaynak personelinin gerekli kalifikasyona sahip olması gerekmektedir. Bu faktörlerden en az birinin sağlanamaması durumunda kaliteli bir kaynak dikişi elde edilmesi mümkün değildir.

2- Regülatör: Tüplere takılan regülatörlerin her daim iyi çalışır durumda olması gerekmektedir. Regülatörün tıkalı olması, manometre ya da gaz çıkış hızı göstergelerinin hatalı olması koruyucu olarak görev yapan gazın istenilen değerlerde geçmesine engel olacaktır. Regülatörlerin belirli periyotlarla temizlenip kontrol edilmeleri, gaz cinsine uygun regülatörlerin tedarik edilerek kullanılması, regülatör ile kaynak makinesi arasında gaz iletimini sağlayan hortumun sızdırmaz özellikte ve iyi kalitede olması gerekmektedir.

3- Akım Şiddeti: Akım şiddeti kaynak esnasında erime gücünü, kaynak nüfuziyetini etkileyen bir faktördür. Akım şiddetinin çok yüksek seçilmesi, yüksek ısı girdisi nedeniyle malzemenin delinmesine neden olabilir. Çok düşük akım şiddetinin seçilmesi de, kaynakta yığılmalara ve nüfuziyetin az olmasına sebep verir.

4- Kaynak Teli: Kaynak telinin çapının uygun seçimi kaynak dikişinin ve nüfuziyetin daha iyi olmasını sağlar. Küçük çaplı elektrotlarda kaynak nüfuziyeti daha iyi olmakla birlikte; çapın seçimi malzemenin kalınlığına, kaynak pozisyonu, erime gücü, nüfuziyet derecesi göz önünde bulundurularak yapılmalıdır. Bunun yanında kaynak yapılacak malzemenin niteliği iyi bilinmeli, bu niteliklere uygun bileşime sahip kaynak telinin temin edilmesi gerekmektedir.

5- Torç: Torçun temizliği ve kaynak yapılan yüzeye olan açısı, kaynağın düzgün olmasını etkilemektedir. Açının çok fazla olması kaynakta nüfuziyet azlığı ve gözenek oluşumuna sebep verebilir. Açının çok olması veya tıkalı olması koruyucu gazın kaynak banyosuna etkisini de azaltacaktır. Bu sebeple açısının 30°’nin üzerinde olması istenilmez. Ayrıca iç temizliğinin sürekli yapılması ve soğutma suyunda kaçak olup olmadığının kontrol edilmesi gerekmektedir. Soğutma suyu devresindeki kılcal çatlaklardan kaynaklanan sızıntılar nedeniyle kaynakta gözeneklilik, köpürmeler sık rastlanılan hatalardandır. Yine torçun içindeki kontak borusunun (telin geldiği boru) bükülmüş olması, tel ilerleme hızını etkiler, kaynakta olumsuzluklara neden olur.

6- Personel: Uygun donanım, uygun gaz, uygun parametre ayarları sağlansa dahi, kaynak personelinin el hâkimiyeti yeterli değilse istenilen kaynak kalitesini elde etmek mümkün değildir. Bundan dolayı, kalite sistemleri oluşturulurken kaynak prosesleri özel proses kapsamına alınmakta, kaynak personelinde belirli eğitim ve sertifikalar şart koşulmaktadır. Belirli periyotlarda uygulamalı ve teorik eğitimler verilerek kaynak personelinin eğitiminin pekiştirilmesi gerekmektedir.

İlgili yazılar : Kaynak işlerinde kullanılan kişisel koruyucu donanımlar